Jarðvegsbindingu við strendur Hálslóns miðar vel
Tilraunir með bindingu jarðvegs við Hálslón fara nú fram við strandlengju lónsins. Jarðvegsbinding er hluti af samfelldum aðgerðum Landsvirkjunar til þess að koma í veg fyrir áfok úr Hálslóni.
Jarðvegsbindingu á austurströnd lónsins lauk nú í vikunni. Á næstu dögum fer fram jarðvegsbinding á vesturströnd lónsins. Verkið er unnið í samstarfi við Landgræðslu ríkisins og ýmsa sérfræðinga á sviði jarð- og verkfræði.
Það sem af er sumri 2010, hefur Landsvirkjun unnið að rannsóknum, eftirliti og aðgerðum vegna áfoks við Hálslón. Með þessu er Landsvirkjun að vinna að því að uppfylla skilyrði í úrskurði umhverfisráðherra frá árinu 2001, um mat vegna umhverfisáhrifa Kárahnjúkavirkjunar. Áfoksvarnir krefjast samfelldrar rannsóknarvinnu og aðgerða, þar sem stöðugt er verið að afla meiri þekkingar og þróa leiðir til að efla slíkar varnir. Landsvirkjun hefur einkum staðið að áfoksvörnum með þrenns konar hætti, sandgildrum, fokgirðingum og jarðvegsbindingu.
Jarðvegsbinding á 150 hektara svæði
Hvað jarðvegsbindingu varðar þá hafa aðgerðir og rannsóknir í ár staðið yfir frá miðjum júní. Við dreifingu jarðvegsbindiefnanna eru notuð sérhæfð og afkastamikil vökvunartæki, en verkinu er stýrt af Landgræðslu ríkisins. Rannsóknir á jarðvegsbindingunni benda til að hún gefi góða raun en Heilbrigðiseftirlit Austurlands hefur leyft notkun efnisins tímabundið.
Í sumar hefur jarðvegur verið bundinn á um 150 hektara svæði við Hálslón með sérstökum jarðvegsbindiefnum. Stærsta samfellda svæðið á austurströnd lónsins þar sem jarðvegur var bundinn er frá Desjarstíflu og að Lindalæk. Einnig var jarðvegur bundin á nokkrum smærri svæðum á ströndinni á Hálsi.
Fokgirðingar við strönd Hálslóns
Eftirlit hefur verið með framvindu áfoks undanfarin ár. Í júníbyrjun hefur verið flogið yfir strönd lónsins og myndir teknar af henni auk þess sem ströndin hefur verið gengin til að fylgjast með rofi við hana og skrásetja þróun hennar. Ekki hefur komið til þess að sandur frá lónströndinni hafi borist inn á gróðurlendi við lónið.
Hætta á áfoki úr lónstæði Hálslóns er mest snemmsumars þegar lónhæð hefur ekki náð hámarki. Í sumar er þó útlit fyrir að lónið fyllist fyrr en síðustu sumur, lónhæð var þriðjudaginn 6. júlí 2010 (611,8 m y.s.) tæpum sautján metrum hærri en sama dag árið 2009 (595,2 m y.s) og rúmum átta metrum hærri en árið 2008 (603,2 m y.s.). Hættan á áfoki úr lónstæðinu fer minnkandi eftir því sem hækkar í lóninu.
Þess má geta að áfok er blástur sands yfir gróin svæði en uppfok er uppblástur fínefna sem á sér stað úr þurrum jarðvegi. Á þurrviðrisdögum á sumrin á sér stað uppfok jökulleirs og örsmárra sandkorna á stóru svæði norðan og norðaustan Vatnajökuls. Uppfok af strandsvæðum Hálslóns er aðeins lítill hluti þess og úrskurður umhverfisráðherra laut ekki að því að stöðva það uppfok, enda veldur það ekki skaða á gróðurlendum.