Landsvirkjun

Viðræður Landsvirkjunar og landeigenda halda áfram á grundvelli Titan samninganna

16. desember 2007

Það er nauðsynlegt að þær samningaviðræður verði leiddar til lykta því sveitarstjórnir vestan Þjórsár hafa óskað eftir því að áður en komi til staðfestingar á aðalskipulagi liggi fyrir samkomulag við þá jarðeigendur sem hagsmuna eiga að gæta vegna fyrirhugaðra framkvæmda.  Nýting Landsvirkjunar á vatnsaflinu í neðri hluta Þjórsár þegar þar að kemur er hins vegar háð er því að ríkið hafi heimildir til að ráðstafa vatnsréttindunum.
 
Mat á umhverfisáhrifum og skipulagsmál
Landsvirkjun hefur í fjölmörg ár unnið að rannsóknum vegna virkjunarundirbúnings í neðri hluta Þjórsár. Á grundvelli þeirra rannsókna lét Landsvirkjun gera mat á umhverfisáhrifum fyrirhugaðra virkjana, sem unnið  var  árunum 2003-4. Í úrskurði umhverfisráðherra um mat á umhverfisáhrifum er fallist á framkvæmdirnar með nokkrum skilyrðum.

Virkjanirnar hafa áhrif á skipulag fjögurra sveitarfélaga. Gert er ráð fyrir virkjununum á aðalskipulagi Ásahrepps og Rangárþings ytra. Fyrir sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps liggur nú að staðfesta breytingu á aðalskipulagi sem gerir ráð fyrir Holta- og Hvammsvirkjun, en Urriðafossvirkjun er inni á gildandi aðalskipulagi sveitarfélagsins. Sveitarstjórn Flóahrepps hefur ákveðið að auglýsa aðalskipulag þar sem gert er ráð fyrir Urriðafossvirkjun. Má gera ráð fyrir að það aðalskipulag verði afgreitt á síðari hluta næsta árs.

Samningar við landeigendur eru undanfari staðfestingar á skipulagi
Af hálfu sveitarstjórnanna vestan Þjórsár hefur verið eindregið óskað eftir því við Landsvirkjun að áður en komi til staðfestingar á aðalskipulagi liggi fyrir samningar eða samkomulag við þá jarðeigendur sem hagsmuna eiga að gæta vegna fyrirhugaðra framkvæmda.  Þess vegna hefur Landsvirkjun síðastliðið ár átt í samningaviðræðum við landeigendur á svæðinu vegna vatnsréttinda, landnota og áhrifa sem fyrirhugaðar virkjanir munu fyrirsjáanlega hafa.

Samningaviðræður hafa m.a. farið fram á grundvelli samkomulags Landsvirkjunar við íslenska ríkið sem er eigandi vatnsréttinda og tilheyrandi landsréttinda samkvæmt svokölluðum Títan-samningum. Samkomulagið frá 9. maí 2007 miðaði fyrst og fremst að því að ríkið veitti Landsvirkjun ótvíræða heimild til að koma fram sem viðsemjandi um nýtingu landsréttinda vegna virkjunar á grundvelli Títan-samninganna og gæti haldið áfram virkjunarundirbúningi.

Afstaða Landsvirkjunar til samkomulagsins við ríkið
Landsvirkjun hefur alltaf gert sér grein fyrir því að ekki er um varanlegt framsal vatnsréttinda að ræða í samkomulagi fyrirtækisins við íslenska ríkið. Niðurstaða Ríkisendurskoðunar er sú að afla þurfi sérstakrar lagaheimildar til þess að ráðstafa vatnsréttindum ríkisins í neðri hluta Þjórsár og að á meðan slíka heimild skortir er samkomulagið ekki bindandi fyrir ríkissjóð.

Landsvirkjun stefnir að því að sækja um virkjunarleyfi á næsta ári fyrir áformaðar virkjanir í neðri hluta Þjórsár og fáist þau verður gengið til samninga við ríkið um yfirtöku vatnsréttinda og greiðslu endurgjalds fyrir þau. Nú þegar eru hafnar viðræður við aðra vatnsréttareigendur, sem eru eigendur um 8% vatnsréttinda við Urriðafossvirkjun.  Næg eftirspurn er eftir orkunni og standa viðræður yfir m.a. við Becromal Iceland sem hreinsar kísil í sólarrafala og Verne Holding sem hyggst byggja upp netþjónabú hér á landi.

Eins og áður er sagt telur Landsvirkjun samkomulagið við ríkið fela í sér að fyrirtækið  hafi heimild til að ræða og semja við landeigendur á grundvelli Títan-samninga. Eftir sem áður er það áhætta Landsvirkjunar hvort í virkjunarframkvæmdir verði ráðist.

Fréttasafn Prenta