Landsvirkjun

Landsvirkjun reisir sínar fyrstu vindmyllur í desember

26. nóvember 2012

Í desember er áformað að Landsvirkjun muni reisa tvær vindmyllur á svæði er kallast Hafið, nálægt Búrfellsstöð á suðurlandi. Uppsetning þessara vindmylla er liður í rannsóknar- og þróunarverkefni Landsvirkjunar á hagkvæmni vindorku á Íslandi.

Vindmyllurnar eru hvor um sig 900 kW en samanlögð áætluð raforkuframleiðsla þeirra er um 5,4 GWst á ári. Hæð mastursins er 55 metrar og hver spaði er um 22 metrar á lengd. Þegar spaðinn er í efstu stöðu er því heildarhæð vindmyllunnar 77 metrar.

Á undanförnum áratug hefur nýting vindorku aukist mjög í heiminum, tækni fleygt fram og kostnaður lækkað.  Vindorka er endurnýjanleg orka og er áhugavert að kanna hvernig hún nýtist Íslendingum í samspili með vatnsorku en sveigjanleiki vatnsorkunnar getur aukið verðmæti vindorkunnar. Þetta er því áhugaverður kostur til að fjölga orkuvinnslumöguleikum Landsvirkjunar og draga þannig úr áhættu.

„Landsvirkjun leggur áherslu á skilvirka orkuvinnslu og framþróun sem eina af grunnstoðum starfseminnar og eru rannsóknir á vindorku hluti af þeirri stefnu. Litið til framtíðar gæti vindorka orðið þriðja stoðin í orkukerfi Landsvirkjunar, ásamt vatnsafli og jarðvarma,“ sagði Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.

Vindmyllurnar eru framleiddar af þýska fyrirtækinu Enercon, sem sérhæfir sig í vindmyllum á landi. Starfsmenn Enercon munu setja upp vindmyllurnar í desember og gera forrekstrarprófanir í janúar.  Áætlanir gera ráð fyrir að þær verði afhentar Landsvirkjun til rekstrar í lok janúar.

Gömul aðferð – nýjasta tækni
Mastur vindmyllanna er stálrör sem mjókkar upp. Þvermál við jörð er um 3,5 metrar og um 1,8 metrar við topp. Efst á mastrinu er framleiðsluhluti rafstöðvarinnar, hverfill og rafali. Í neðsta hlutanum er ýmiss stjórnbúnaður, rofar og spennar. Vindmyllurnar eru hannaðar samkvæmt vindstaðli (wind class) IEC/NVN 1A. Aðkoma að vindmyllunum verður um nýja slóð af Þjórsárdalsvegi nr. 32.

Vindmyllurnar ná fullu afli við 15 metra vindhraða á sekúndu. Gert er ráð fyrir að rafmagnsframleiðsla stöðvist ef vindhraði er minni en 3 metrar á sekúndu. Framleiðsla minnkar ef vindur fer upp fyrir 28 metra á sekúndu og stöðvast alveg ef vindur fer upp fyrir 34 metra á sekúndu.

Fyrirhugaðar vindmyllur verða tengdar inn á 11 kV jarðstreng sem liggur samhliða Þjórsárdalsvegi nr. 32 að vestanverðu. Jarðstrengir ásamt ljósleiðara verða lagðir meðfram vegslóða sem liggur að vindmyllum til að lágmarka allt jarðrask á svæðinu.

Rannsóknir á vindinum
Skammt suður af Ísakoti (inntaksmannvirkjum Búrfellsstöðvar) hefur Landsvirkjun starfrækt sjálfvirka veðurstöð frá árinu 1993. Stöðin mælir vindátt og vindhraða í 10 metra hæð og er gögnum safnað á 10 mínútna fresti. Árið 2011 var reist 50 metra hátt veðurathugunarmastur á söndunum skammt austan Þjórsár, til að afla upplýsinga um vindbreytingar með hæð. Í mastrinu er mældur vindur í 2, 10, 20, 30, 40 og 50 metra hæð og gögnum safnað í hárri tímaupplausn (1 sek). Hiti er einnig mældur í sömu hæðum og að auki raki og loftvægi í 2 metra hæð. Auk þessa sendir LIDAR vindsjá leysigeisla lóðrétt á 20 sek. fresti og nemur vindbreytingar með hæð upp í um 180 metra ofan yfirborðs. Þetta eru samanburðarmælingar til hliðar við veðurmælingar í 50 metra mastrinu, auk þess sem upplýsinga er aflað um vindafar í allt að 100 metra hæð. Einnig var bætt við tveimur veðurathugunarstöðvum sömu gerðar og í Búrfelli. Önnur er á Hafinu nærri háspennulínum Landsnets en hin er niðri í Þjórsárdal á svokölluðum Vikrum austan Þjórsárdalsvegar.

Reynslan fæst með rekstri
Vindmyllur eru langoftast við sjó eða á grunnsævi, þar sem vindur er jafnan stöðugri en á landi. Með tilraunavindmyllunum fæst dýrmæt reynsla af rekstri vindaflsstöðva langt frá sjó og við íslensk veðurskilyrði. Til dæmis er mikilvægt er að afla upplýsinga um magn og tíðni ísingar til að geta metið áhrif hennar á reksturinn. Vindmyllurnar verða reistar í um 250–270 metra hæð yfir sjávarmáli og þótt ekki sé talið að skýjaísingar sé að vænta hér á landi fyrr en í 300–400 metra hæð yfir sjávarmáli er mikilvægt að afla nákvæmra upplýsinga um möguleg áhrif hennar. Einnig verður safnað upplýsingum um áhrif á búnað vegna skafrennings, ösku- og sandfoks, sem og áhrifum á fuglalíf og annað dýralíf. Auk þess verður til almenn rekstrarreynsla, sem byggja má á ef farið verður í uppbyggingu á vindorkunýtingu hér á landi í framtíðinni.

Ásýnd
Líkt og öll stór mannvirki hafa vindmyllur óhjákvæmileg áhrif á ásýnd umhverfisins. Varanleg áhrif á heildarásýnd umhverfisins eru þó ekki talin mikil í samanburði við aðra virkjanakosti. Vindmyllur og undirstöður má auðveldlega fjarlægja ef leggja á framleiðsluna niður og þá er landið nær óspillt.

Hljóðvist
Undanfarin ár hefur verið ör þróun í gerð hljóðlátari vindmylla og þar hafa framfarir í hönnun á spöðum leikið stórt hlutverk. Hljóðstyrkur fellur hratt með fjarlægð og því falla hljóðin frá vindmyllunum oft í skugga venjulegra bakgrunnshljóða, árniðar og vindgnauðs. Hljóð frá hverri vindmyllu er allt að 103dB næst henni en aðeins um 45dB í 340 metra fjarlægð.

Vélbúnaður
Enercon sérhæfir sig í framleiðslu vindmylla á landi og framleiðir aðeins gírkassalausar vindmyllur. Kostur gírkassalausra vindmylla er sá að rafallinn framleiðir rafmagn við færri snúninga og slítur því vélbúnaðinum minna. Við þetta eykst líftími vélarinnar og orkutap, hljóðmengun og bilanatíðni minnka verulega.

Nánari upplýsingar (pdf)

Fréttasafn Prenta