Landsvirkjun

Rammaáætlun er áætlun um vernd og nýtingu landsvæða. Með henni er skorið úr um hvort nýta megi landsvæði til orkuvinnslu eða hvort beri að friðlýsa svæði gagnvart vinnslu. Rammaáætlun er ætlað að tryggja að nýting landsvæða byggist á langtímasjónarmiðum og víðtæku samráði um verndargildi náttúru og menningar, hagkvæmni og arðsemi.

Í rammaáætlun um verndar- og orkunýtingu landsvæða eru virkjunarkostir flokkaðir í orkunýtingar-, bið- og verndarflokk á grundvelli laga nr. 48/2011 um verndar- og orkunýtingaráætlun. Gert er ráð fyrir að rammaáætlun verði uppfærð á fjögurra ára fresti hið minnsta.

Virkjunarkostir Landsvirkjunar

Landsvirkjun er með virkjunarkosti í greiningu og rannsóknum víðs vegar um landið en kostirnir eru misjafnlega langt komnir í undirbúnings- og leyfisferli.

Útfærsla hvers virkjunarkost felur í sér ferli tekur að jafnaði mörg ár og hefst með könnun á almennri gagnasöfnun á stórum landsvæðum, svokölluðum virkjunarsvæðum. Þær rannsóknir leiða fram niðurstöður um hvort áhugavert gæti verið að nýta virkjunarsvæðin til orkuvinnslu. Ef svæðið telst áhugavert eru afmörkuð frekari landsvæði innan þeirra sem áhugavert þykir að kanna nánar. Innan hvers landsvæðis geta svo verið tilgreindir margir virkjunarkostir.

Í lögum um rammaáætlun er þannig gerður greinarmunur á virkjunarsvæðum og virkjunarstað, sem geta verið margir innan hvers svæðis, og virkjunarkostum, sem geta verið margir á hverjum virkjunarstað. Áhrif mismunandi virkjunarkosta á sama virkjunarsvæði geta þannig verið ólík.

Allt ferlið felur í sér ítarlegar athuganir á kostnaði, orkuvinnslu, áhrifum á umhverfi og samfélag o.fl. og löngu skipulags- og leyfisferli þar sem stofnunum, hagsmunaaðilum og almenningi gefst færi á að koma með athugasemdir á ýmsum stigum.

Nánar er hægt að kynna sér virkjunarkosti Landsvirkjunar hér


Ferli rammaáætlunar

Rammaáætlun er áætlun um vernd og nýtingu landsvæða. Hún nær yfir helstu orkulindir landsins og í meðferð hennar á að taka tillit til ólíkra hagsmuna á breiðum grundvelli.

Í rammaáætlun eru virkjunarkostir flokkaðir í orkunýtingar-, bið- og verndarflokk á grundvelli vinnu faghópa skipuðum sérfræðingum á hinum ýmsu sviðum vísinda.

Beiðnir um nýja, breytta
og endurskoðaða orkukosti
má senda til Orkustofnunar
á fjögurra ára fresti

Mat á umhverfis-
áhrifum framkvæmda

Virkjunar- eða
nýtingarleyfi ekki veitt

Friðlýsingarferli

Landsvæði
ekki friðlýst

Virkjunar- eða
nýtingarleyfi veitt

Landsvæði
friðlýst

Mat á umhverfis-
áhrifum framkvæmda

Virkjunar- eða
nýtingarleyfi ekki veitt

Virkjunar- eða
nýtingarleyfi veitt

Friðlýsingarferli

Landsvæði
ekki friðlýst

Landsvæði
friðlýst

Annar áfangi rammaáætlunar

Þingsályktunartillaga um vernd og orkunýtingu landsvæða (rammaáætlun) var samþykkt á Alþingi í janúar 2013. Af þeim vatnsaflskostum sem Landsvirkjun lagði fram fyrir rammaáætlun röðuðust smávirkjanir á veituleið Blönduvirkjunar í orkunýtingarflokk. Í biðflokk röðuðust virkjunarkostir í Jökulsám í Skagafirði, í Skjálfandafljóti, í neðri hluta Þjórsár og Skrokkölduvirkjun á veituleið Köldukvíslar milli Hágöngulóns og Kvíslaveitu.

Einnig röðuðust í biðflokk tvær útfærslur af virkjun Hólmsár sem Landsvirkjun vinnur að í samvinnu við Orkusöluna. Í verndarflokk röðuðust Norðlingaölduveita og Tungnaárlón auk Bjallavirkjunar. Af jarðvarmakostum Landsvirkjunar röðuðust virkjanir í Bjarnarflagi, á Kröflusvæðinu og á Þeistareykjum í orkunýtingarflokk. Hágönguvirkjun og Fremrinámum var raðað í biðflokk en Gjástykki í verndarflokk.

Þriðji áfangi rammaáætlunar

Alþingi samþykkti að Hvammsvirkjun verði raðað í orkunýtingarflokk.

Ný verkefnisstjórn rammaáætlunar fékk það forgangsverkefni að ljúka við endurmat á virkjunarkostum er breytt var í meðförum ráðuneyta frá því að fyrri verkefnisstjórn lauk störfum eða þar sem ekki hafði verið litið til fyrirliggjandi gagna. Um er að ræða þrjár virkjanir í neðri hluta Þjórsár, sem færðar voru úr orkunýtingarflokki í biðflokk vegna óvissu um áhrif á laxfiska, vatnsaflsvirkjun við Skrokköldu og jarðvarmavirkjun við Hágöngur, sem færðar voru úr orkunýtingarflokki í biðflokk vegna óvissu um áhrif á jaðarsvæði (e. buffer zone) Vatnajökulsþjóðgarðs, virkjun Hólmsár við Atley og Hagavatnsvirkjun en sú síðastnefnda er ekki á forræði Landsvirkjunar.

Verkefnisstjórn komst að þeirri niðurstöðu að eingöngu væri unnt að endurmeta virkjunarkosti í neðri hluta Þjórsár án þess að skipa nýja faghópa en það náðist ekki fyrir lok árs 2013. Í mars 2014 lagði verkefnisstjórn fram tillögu sem fól í sér að Hvammsvirkjun yrði færð í orkunýtingarflokk en að Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun yrðu áfram í biðflokki. Umhverfis- og auðlindaráðherra lagði þingsályktunartillögu í samræmi við tillögu verkefnisstjórnar fyrir Alþingi haustið 2014 og var hún samþykkt þann 1. júlí 2015.


Landsvirkjun skilaði in gögnum um 25 virkjunarkosti til Orkustofnunar

Í nóvember 2013 óskaði Orkustofnun eftir upplýsingum um þá virkjunarkosti sem orkufyrirtæki óskuðu eftir að metnir yrðu í þriðja áfanga rammaáætlunar. Landsvirkjun tilgreindi að fyrirtækið hyggðist leggja fram gögn um 24 virkjunarkosti. Þar af eru þrír nýir kostir, virkjun Stóru Laxár og tveir vindlundir, annars vegar á Hafinu norðan Búrfells og hins vegar á svæði nýrrar veituleiðar Blönduvirkjunar.

Af þeim virkjunarkostum sem flokkaðir höfðu verið í verndarflokk tilgreindi Landsvirkjun að fyrirtækið hyggðist skoða nýja virkjunarkosti (nýjar útfærslur) á fjórum virkjunarstöðum sem hefðu minni umhverfisáhrif en þeir kostir sem flokkaðir voru í 2. áfanga; Norðlingaölduveita, Bjallavirkjun, Tungnárlón og Gjástykki. Landsvirkjun skilaði inn gögnum um 26 virkjunarkosti til Orkustofnunar í árslok 2014 og ársbyrjun 2015, þar á meðal var virkjunarkostur á nýjum virkjunarstað við Kjalöldu; Kjalölduveita.


Tillaga verkefnisstjórnar um flokkun virkjunarkosta

Drög að tillögu um flokkun virkjunarkosta liggur fyrir á vef rammaáætlunar, www.ramma.is en ferlið gerir ráð fyrir tveimur opinberum umsagnarferlum áður en verkefnisstjórn leggu fram tillögu sína til Alþingis í september 2016.

Drög að tillögu verkefnisstjórnar gerir ráð fyrir eftirfarandi flokkun á virkjunarkostum Landsvirkjunar.


Umsagnir Landsvirkjunar

Drög að lokaskýrslu verkefnisstjórnar 3. áfanga verndar- og orkunýtingaráætlunar voru send var til umsagnar 11. maí 2016.

Landsvirkjun skilaði inn almennri umsögn og jafnframt umsögnum um flokkun einstakra virkjunarkosta. Þessar umsagnir má kynna sér hér að neðan.

Ekkert fannst