Rammaáætlun

Rammaáætlun er áætlun um vernd og nýtingu landsvæða. Með henni er skorið úr um hvort nýta megi landsvæði til orkuvinnslu eða hvort beri að friðlýsa svæði gagnvart vinnslu.

Samráð um verndargildi náttúru og menningar, hagkvæmni og arðsemi

Rammaáætlun er ætlað að tryggja að nýting landsvæða byggist á langtímasjónarmiðum og víðtæku samráði um verndargildi náttúru og menningar, hagkvæmni og arðsemi.

Í rammaáætlun um verndar- og orkunýtingu landsvæða eru virkjunarkostir flokkaðir í orkunýtingar-, bið- og verndarflokk á grundvelli laga nr. 48/2011 um verndar- og orkunýtingaráætlun. Gert er ráð fyrir að rammaáætlun verði uppfærð á fjögurra ára fresti hið minnsta.

Ferli rammaáætlunar

Rammaáætlun er áætlun um vernd og nýtingu landsvæða. Hún nær yfir helstu orkulindir landsins og í meðferð hennar á að taka tillit til ólíkra hagsmuna á breiðum grundvelli.

Í rammaáætlun eru virkjunarkostir flokkaðir í orkunýtingar-, bið- og verndarflokk á grundvelli vinnu faghópa skipuðum sérfræðingum á hinum ýmsu sviðum vísinda.

Annar áfangi rammaáætlunar

Þingsályktunartillaga um vernd og orkunýtingu landsvæða (rammaáætlun) var samþykkt á Alþingi í janúar 2013. Af þeim vatnsaflskostum sem Landsvirkjun lagði fram fyrir rammaáætlun röðuðust smávirkjanir á veituleið Blönduvirkjunar í orkunýtingarflokk. Í biðflokk röðuðust virkjunarkostir í Jökulsám í Skagafirði, í Skjálfandafljóti, í neðri hluta Þjórsár og Skrokkölduvirkjun á veituleið Köldukvíslar milli Hágöngulóns og Kvíslaveitu.

Einnig röðuðust í biðflokk tvær útfærslur af virkjun Hólmsár sem Landsvirkjun vinnur að í samvinnu við Orkusöluna. Í verndarflokk röðuðust Norðlingaölduveita og Tungnaárlón auk Bjallavirkjunar. Af jarðvarmakostum Landsvirkjunar röðuðust virkjanir í Bjarnarflagi, á Kröflusvæðinu og á Þeistareykjum í orkunýtingarflokk. Hágönguvirkjun og Fremrinámum var raðað í biðflokk en Gjástykki í verndarflokk.

Þriðji áfangi rammaáætlunar

Ný verkefnisstjórn rammaáætlunar fékk það forgangsverkefni að ljúka við endurmat á virkjunarkostum er breytt var í meðförum ráðuneyta frá því að fyrri verkefnisstjórn lauk störfum eða þar sem ekki hafði verið litið til fyrirliggjandi gagna. Um er að ræða þrjár virkjanir í neðri hluta Þjórsár, sem færðar voru úr orkunýtingarflokki í biðflokk vegna óvissu um áhrif á laxfiska, vatnsaflsvirkjun við Skrokköldu og jarðvarmavirkjun við Hágöngur, sem færðar voru úr orkunýtingarflokki í biðflokk vegna óvissu um áhrif á jaðarsvæði Vatnajökulsþjóðgarðs, virkjun Hólmsár við Atley og Hagavatnsvirkjun en sú síðastnefnda er ekki á forræði Landsvirkjunar.

Verkefnisstjórn komst að þeirri niðurstöðu að eingöngu væri unnt að endurmeta virkjunarkosti í neðri hluta Þjórsár án þess að skipa nýja faghópa en það náðist ekki fyrir lok árs 2013. Í mars 2014 lagði verkefnisstjórn fram tillögu sem fól í sér að Hvammsvirkjun yrði færð í orkunýtingarflokk en að Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun yrðu áfram í biðflokki. Umhverfis- og auðlindaráðherra lagði þingsályktunartillögu í samræmi við tillögu verkefnisstjórnar fyrir Alþingi haustið 2014 og var hún samþykkt þann 1. júlí 2015.

Landsvirkjun skilaði in gögnum um 25 virkjunarkosti til Orkustofnunar

Tillaga um flokkun virkjunarkosta liggur fyrir á vef rammaáætlunar

Í nóvember 2013 óskaði Orkustofnun eftir upplýsingum um þá virkjunarkosti sem orkufyrirtæki óskuðu eftir að metnir yrðu í þriðja áfanga rammaáætlunar. Landsvirkjun tilgreindi að fyrirtækið hyggðist leggja fram gögn um 24 virkjunarkosti. Þar af eru þrír nýir kostir, virkjun Stóru Laxár og tveir vindlundir, annars vegar á Hafinu norðan Búrfells og hins vegar á svæði nýrrar veituleiðar Blönduvirkjunar.

Af þeim virkjunarkostum sem flokkaðir höfðu verið í verndarflokk tilgreindi Landsvirkjun að fyrirtækið hyggðist skoða nýja virkjunarkosti (nýjar útfærslur) á fjórum virkjunarstöðum sem hefðu minni umhverfisáhrif en þeir kostir sem flokkaðir voru í 2. áfanga; Norðlingaölduveita, Bjallavirkjun, Tungnárlón og Gjástykki. Landsvirkjun skilaði inn gögnum um 26 virkjunarkosti til Orkustofnunar í árslok 2014 og ársbyrjun 2015, þar á meðal var virkjunarkostur á nýjum virkjunarstað við Kjalöldu; Kjalölduveita.

Fjórði áfangi rammaáætlunar

Í ágúst 2019 óskaði Orkustofnun eftir upplýsingum um þá virkjunarkosti sem orkufyrirtæki óskuðu eftir að metnir yrðu í fjórða áfanga rammaáætlunar. Landsvirkjun tilgreindi að fyrirtækið hyggðist leggja fram gögn um 4 virkjunarkosti.

Þar af er einn vindlundur, Búrfellslundur – Endurhönnun, og þrír vatnsaflskostir, Vatnsfellsstöð - Stækkun, Sigöldustöð – Stækkun og Hrauneyjafossstöð – Stækkun.