Við leggjum áherslu á að þekkja alla anga starfseminnar og umhverfisáhrif hennar, draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik.
Við erum með vottað umhverfisstjórnunarkerfi samkvæmt alþjóðastaðlinum ISO 14001. Það þýðir að við höfum farið í gegnum viðurkennd ferli sem fela í sér stefnumótun á sviði umhverfismála og ítarlega greiningu á þeim umhverfisáhrifum sem fyrirtækið hefur. Til að lágmarka áhrifin grípum við til viðeigandi ráðstafana, skilgreinum (mótvægis)aðgerðir og vöktum árangur þeirra.
Það er lykilatriði í starfsemi fyrirtækisins að greina áhættur. Árangur og áhætta eru nátengd hugtök. Til að ná árangri þarf að taka áhættu. Með virkri áhættustýringu er hægt að stýra hvaða áhætta er tekin, hvar og í hve miklum mæli og um leið ná árangri. Áhættustýring styður við upplýsta ákvarðanatöku og hvetur til fyrirbyggjandi aðgerða. Þess vegna viljum við draga fram og skrásetja æskilega og óæskilega atburði og möguleg áhrif þeirra.
Við höfum farið í ítarlega greiningu á öllum þeim þáttum sem starfsemi okkar hefur eða gæti haft áhrif á. Við vitum hvar við höfum áhrif og hvað við þurfum að gera til að draga úr þeim áhrifum.
Áhættustýringu er nú samofin flestum þáttum stjórnunarkerfa. Umhverfisstjórnunarkerfið veitir okkur tól og tæki til að stýra og vakta áhrifaþætti, þ.e. þá þætti í starfseminni sem geta haft umtalsverð áhrif á umhverfið. Niðurstöðurnar notum við til að bæta starfsemina, vinna gegn neikvæðum áhrifum og auka þekkingu okkar.
Umhverfisatvik er ófyrirséð atvik sem hefur eða getur haft áhrif á ytra umhverfið okkar, þ.e. náttúru og lífríki, og orsakast af starfsemi Landsvirkjunar. Hjá Landsvirkjun störfum við skv. vottuðu umhverfisstjórnunarkerfi (ISO 14001) og leggjum mikla áherslu á að koma í veg fyrir umhverfisatvik. Allt starfsfólk fær fræðslu um umhverfismál, þar á meðal um mikilvægi þess að skrá öll atvik sem upp koma.
Ef upp koma atvik greinum við orsakir þess og fylgjum úrbótum eftir. Þannig getum við komið í veg fyrir að mögulegar umhverfisáhættur raungerist aftur eða annars staðar. Allt starfsfólk og stjórnendur eru upplýst um skráð atvik með reglubundnum hætti.
Hvers vegna er mikilvægt að skrá atvik?
Vöktun á áhrifaþáttum fer fram á öllum starfsstöðvum okkar og áhrifasvæðum þeirra. Vöktunin er unnin í samstarfi við rannsóknarstofnanir og sjálfstætt starfandi sérfræðinga.
Með öflugri stýringu og vöktun fáum við dýrmætar upplýsingar. Þær gera okkur kleift að gera sífellt betur og að hafa umhverfið í forgangi í öllum okkar verkum, allt frá flokkun úrgangs til hönnunar nýrra mannvirkja.
Við deilum þekkingu okkar og reynslu bæði innan fyrirtækisins og utan þess. Þannig getum við unnið saman sem ein heild, lært hvert af öðru og skapað vettvang fyrir frjóa hugsun og nýjar lausnir.
Við höfum greint þá þætti í starfseminni sem geta haft umtalsverð áhrif á umhverfið. Þessa þætti köllum við áhrifaþætti. Hver áhrifaþáttur hefur verið ítarlega greindur, áhætta metin og henni stýrt með viðurkenndum aðferðum.
Kynntu þér áhrifaþættina nánar með því að smella á punktana á myndinni hér fyrir neðan.
Við reynum að nýta vatnið sem við notum til raforkuvinnslu eins vel og við mögulega getum. Helstu umhverfisáhrif nýtingarinnar geta m.a. verið áhrif á vatnið sjálft og uppsprettu þess, jarðlögin, vistkerfi fiska, gróður og dýralíf.
Til að draga úr þessum áhrifum vöktum við þessa þætti og rannsökum framvindu jökla og lífríkis, auk þess sem við stýrum rennsli til að koma í veg fyrir sveiflur í vatnshæð lóna og rennsli í árfarvegum.
Við nýtum gufu úr jarðhitavökva til raforkuvinnslu. Í vökvanum er vatn og gas sem nýtist í aðra vinnslu eða er veitt aftur ofan í jörðina. Hluta vatnsins er fargað á yfirborðinu og gasið að hluta losað út í andrúmsloftið. Helstu umhverfisáhrif eru losun gróðurhúsalofttegunda, brennisteinsvetnis, gufu og jarðhitavatns. Einnig breytt skjálftavirkni, minna orkuinnihald auðlindarinnar og hávaði frá borholum.
Súrefnisskortur hjá mönnum og dýrum getur skapast við uppsöfnun á gasi. Öll losun getur haft áhrif á lífríki. Til að draga úr þessum áhrifum vöktum við og upplýsum um losun, stýrum vinnslu til að lágmarka losun, vöktum og drögum úr hávaða frá borholum og veitum jarðhitavatni aftur niður í jörðina.
Allri orkuvinnslu fylgir breytt landnotkun, einkum þegar land fer undir lón og mannvirki. Helstu umhverfisáhrif eru breyting á lífríki, vistkerfum og ásýnd lands, skerðing víðerna og áhrif á nýtingu lands. Hætta getur skapast við rask, rof, áfok og hugsanlegan olíu- eða efnaleka.
Til að draga úr áhrifum grípum við til ýmissa mótvægisaðgerða; græðum upp land, styrkjum staðargróður, hönnum virkjanakosti með lágmarksáhrifum og fylgjum ströngum reglum um jarðrask og efnanotkun.
Orkunotkun okkar felst í eldsneyti á farartæki og vélar, auk rafmagns og heits vatns til húshitunar. Ökutæki og vélar ganga fyrir jarðefnaeldsneyti, rafmagni, lífolíu (VLO) og vetni. Rafmagnið kemur að mestu frá okkar eigin orkuvinnslu, en við kaupum einnig rafmagn og heitt vatn af öðrum orkufyrirtækjum.
Helstu umhverfisáhrif eru losun gróðurhúsalofttegunda og hætta á eldsneytisleka sem getur skaðað vistkerfi. Til að draga úr áhrifunum lágmörkum við notkun jarðefnaeldsneytis eins og kostu rer, fræðum starfsfólk um orkusparnað og fylgjum skýru verklagi um flutning, notkun og geymslu eldsneytis.
Efnanotkun felur í sér notkun varasamra efna samkvæmt lögum og reglugerðum, m.a. á verkstæðum, við þrif, viðhald, rannsóknir og framkvæmdir. Helstu umhverfisáhrif eru skaðleg áhrif á heilsu manna og dýra, auk mengunaráhrifa á vistkerfi ef efnin sleppa út. Áhætta fylgir flutningi, geymslu og notkun þeirra. Hætta getur einnig skapast við eldsvoða og ófullnægjandi förgun á efnaúrgangi.
Til að draga úr áhrifum eru öll varasöm efni merkt og þeim fylgja upplýsingar um skaðsemi. Notkun þeirra er skráð, magni haldið í lágmarki, spilliefnum safnað og skilað til viðurkenndra móttökuaðila. Skýrt verklag er í gildi og starfsfólk reglulega frætt um meðhöndlun efna.
Allri orkuvinnslu fylgja umtalsverð innkaup, bæði á framkvæmda- og rekstrartíma. Við framleiðslu aðfanga eru oft notaðar takmarkaðar auðlindir eins og málmar, steinefni og gerviefni.
Helstu umhverfisáhrif eru skerðing náttúruauðlinda, loftslagsáhrif og mengun við framleiðslu og flutning. Hætta skapast einnig ef vörur eða efni berast út í náttúruna við flutning eða förgun. Til að draga úr áhrifum fylgjum við reglum um innkaup og veljum umhverfisvottaðar vörur og þjónustu þegar það er hægt.
Losun á gasi á sér stað við alla orkuvinnslu. Jarðvarmavinnsla getur losað koldíoxíð (CO2) og brennisteinsvetni (H2S) og orkuvinnsla úr vatnsafli getur losað metan (CH4), koldíoxíð (CO2) og brennisteinshexaflúríð (SF6) út í andrúmsloftið.
Helstu umhverfisáhrif eru gróðurhúsaáhrif og hugsanleg skaðleg áhrif á lífríki og fólk. Hætta fyrir umhverfið felst í uppsöfnun á gasi í lægðum, sem getur orsakað súrefnisskort manna og dýra. Til að draga úr þessum áhrifum vöktum við alla losun og leka frá rafbúnaði, reynum að draga úr allri losun og dælum gasi aftur niður í jarðlögin.
Frárennsli er allt fráveituvatn sem inniheldur svifagnir: þétti- og skiljuvatn frá jarðvarmavinnslu og það vatn sem rennur frá framkvæmdum og mannvirkjum vegna orkuvinnslu. Helstu umhverfisáhrif eru neikvæð áhrif á hreinleika vatns og jarðvegar. Helsta hætta fyrir umhverfið er losun vegna mannlegra mistaka á jarðvarma- og vatnsaflsstöðvum.
Til að draga úr þessum áhrifum dælum við þétti- og skiljuvatni aftur niður í jörðina og síum frárennsli frá framkvæmdum. Þá notum við settanka, olíuskiljur og rotþrær og fylgjumst grannt með því hvort þessar aðgerðir virki.
Úrgangur er auðlind sem mikilvægt er að endurnýta og endurvinna sem hluta af hringrásarhagkerfinu. Helstu umhverfisáhrif eru metanlosun við niðurbrot lífræns úrgangs og mengun sem getur ógnað vatni, jarðvegi og vistkerfum. Hætta fyrir umhverfið skapast helst ef söfnun og meðhöndlun úrgangs er ófullnægjandi.
Til að draga úr áhrifum er reynt að draga úr myndun úrgangs og stuðlað að hringrásarhagkerfinu með endurnýtingu þar sem því er við komið. Einnig flokkum við úrgang, sendum hann til endurvinnslu og endurnotkunar og fræðum starfsfólk um rétta meðhöndlun.
Árlega tökum við saman upplýsingar um árangur okkar í loftslags- og umhverfismálum og birtum í loftslagsbókhaldi og ársskýrslu. Við leggjum áherslu á heiðarlega og opinskáa framsetningu gagna sem stuðla að opinni og málefnalegri umræðu um málaflokkinn.
Landsvirkjun hefur m.a. það hlutverk að þekkja ástand auðlinda og umhverfisins. Þess vegna stundum við fjölmargar rannsóknir, vaktanir og mælingar á náttúru og umhverfi á öllum starfssvæðum okkar. Þær eru svo teknar saman á einn stað en slíkt veitir okkur mikilvæga yfirsýn. Hluti af þessum upplýsingum er birt á vefnum okkar.
Við höfum smíðað mælaborð sem sýnir tölulegar umhverfisupplýsingar úr starfsemi okkar í rauntíma. Þetta eru lifandi gögn sem sýna bæði magn og losun (þar sem það á við). Þannig getum við fylgst með því í rauntíma hvaða áhrif við höfum á umhverfið og hvernig okkur gengur að ná markmiðum okkar.
