Ársfundur Landsvirkjunar árið 2026 var haldinn fyrir fullum sal í Silfurbergi í Hörpu þriðjudaginn 3. mars. Fundurinn bar yfirskriftina Orkueyjan og alþjóðleg samkeppni.
Um 400 gestir mættu í Hörpu og ríflega 1.000 horfðu á beint streymi frá fundinum.
Orkueyjan og alþjóðleg samkeppni var yfirskrift ársfundar Landsvirkjunar sem haldinn var í Hörpu 3. mars. Eins og felst í yfirskriftinni var megináhersla fundarins á þá staðreynd að íslensk raforkuvinnsla er í harðri samkeppni við raforkuvinnslu í öðrum löndum. Stórir viðskiptavinir Landsvirkjunar eru með starfsemi víða um heim og leggja áherslu á uppbyggingu þar sem hagkvæmast er hverju sinni.
Brynja Baldursdóttir, stjórnarformaður Landsvirkjunar, sagði að fyrsta starfsári núverandi stjórnar Landsvirkjunar væri senn að ljúka. Það væru forréttindi að fá að axla þá ábyrgð sem fylgir því að sitja í stjórn orkufyrirtækis þjóðarinnar. Landsvirkjun bæri ábyrgð á gríðarlega mikilvægum innviðum fyrir Ísland og þess vegna yrði að vanda vel til verka við alla ákvarðanatöku.
Brynja sagði rekstur Landsvirkjunar hafa gengið vel á árinu 2025 og hann endurspeglaði traustan grunn og sterka fjárhagsstöðu fyrirtækisins. Þótt aðstæður hafi verið krefjandi á köflum hafi afkoman verið góð.
Mikið reyndi á rekstur aflstöðva á árinu, að sögn stjórnarformannsins, ekki síst vegna bilana og krefjandi aðstæðna á Þjórsársvæðinu. Reksturinn stóðst álagið og allar skuldbindingar voru uppfylltar. Mikilvægum áföngum var náð í undirbúningi og byggingu nýrra virkjana á árinu, en ljóst er að Landsvirkjun, jafnt sem stjórnvöld og þjóðin öll, stendur frammi fyrir verkefni sem kallar á skýra framtíðarsýn.
Brynja sagði það mikið gleðiefni að núverandi stjórnvöld settu aukna orkuöflun í forgang og að kyrrstaða hafi verið rofin í þessum málaflokki. Nú reyndi á að einfalda leyfisveitingaferli sem væri afar tímafrekt.
Þá teldist það einnig til tíðinda að nú í febrúar hefðu tveir virkjanakostir, Holtavirkjun og Skrokkölduvirkjun, verið færðir í nýtingarflokk rammaáætlunar en í 13 ára sögu hennar hefur engin vatnsaflsstöð verið byggð eftir að hafa farið í gegnum það ferli. Hvammsvirkjun verður sú fyrsta. Leyfisveitingaferlið fyrir þessar tvær virkjanir yrði prófsteinn á hvernig hefði tekist til við nýsamþykktar breytingar á lagaumhverfinu.
Brynja vék þessu næst talinu að mesta framkvæmdatímabili í 60 ára sögu Landsvirkjunar, sem nú er að hefjast.
Í dag eru fjögur stór verkefni í pípunum og þar er verið að virkja vatn, vind og varma. Hvammsvirkjun, Vaðölduver, stækkun Sigöldu og ný toppvél á Þeistareykjum. Þessar framkvæmdir auka uppsett afl Landsvirkjunar um rúmlega 300 MW til viðbótar við þau 2.200 MW sem fyrir eru.
Á næstu fimm árum er gert ráð fyrir að Landsvirkjun fjárfesti fyrir um 190 milljarða króna, sagði Brynja, en til samanburðar má nefna að fjárfestingar fyrirtækisins á síðustu fimm árum hafa verið um 25 milljarðar. Stór hluti þessarar upphæðar rennur með einum eða öðrum hætti út í íslenskt samfélag. Landsvirkjun er til dæmis með lang umfangsmestu útboðin á Íslandi í ár eins og fram kom á Útboðsþingi Samtaka iðnaðarins í janúar. Gert er ráð fyrir að um 100 manns verði við vinnu við Sigöldu þegar mest verður, 120 í Vaðöldu og um 400 manns við Hvammsvirkjun. Framkvæmdum Landsvirkjunar fylgja líka töluverðar vegaframkvæmdir, sem eru til mikilla hagsbóta fyrir nærsamfélögin.
Brynja sagði að þótt Landsvirkjun stæði styrkum fótum blasti við aðþetta fjárfestingartímabil myndu reyna verulega á fjárhagslegt bolmagn fyrirtækisins. Landsvirkjun hefði greitt samtals rúma 110 milljarða króna í arð til eiganda síns, íslenska ríkisins, vegna rekstraráranna 2021-2025, væri miðað við tillögu stjórnar að arðgreiðslu fyrir síðasta ár . Auk þess hefði Landsvirkjun greitt 70 milljarða króna í skatt vegna sama tímabils. Þannig hefði Landsvirkjun greitt samtals um 180 milljarða króna til ríkisins vegna rekstursins undanfarin fimm ár. Markmið Landsvirkjunar væri að skila sem mestu virði til eigenda fyrirtækisins til framtíðar. Fjárfestingar næstu ára myndu vonandi skila okkur, Íslendingum, enn betri og traustari tekjustoð þegar fram í sækti.
Tinna Traustadóttir, framkvæmdastjóri Sölu og þjónustu, hélt erindi sem hún kallaði Íslenskt rafmagn á alþjóðlegum markaði. Hún hóf mál sitt á að benda á að þótt Ísland væri eyja í norðri ferðuðust afurðir raforkunnar okkar um alla heimsbyggðina. Með íslenskri raforku væru búin til verðmæti sem finnast í bílum á götum Berlínar, í vindmyllum á Norðursjó, í sólarsellum á Spáni og í laxinum í búðarborðum Whole Foods. Verðmæti sem væru hluti af daglegu lífi fjölda fólks víða um heim.
Tinna sagði ástæðuna þá að viðskiptavinir Landsvirkjunar væru alþjóðlegir risar. Landsvirkjun væri lítið fyrirtæki í alþjóðlegum samanburði.
Allt frá stofnun Landsvirkjunar var sýn manna sú að raforkuverðið yrði fremur lágt í upphafi en myndi hækka þegar fram liðu stundir. Tinna sagði þann tíma runninn upp. Arðgreiðslur til íslensku þjóðarinnar vegna áranna 2021-2025 hefðu numið samtals um 110 milljörðum króna. Það væri endursamningum að þakka. Hún benti á að nú væri hafið mikilvægasta endursamningaskeið í 60 ára sögu fyrirtækisins. Í endursamningum fælust bæði tækifæri og áskoranir. Hart væri tekist á, enda væru þetta stærstu viðskiptasamningar sem gerðir væru hér á landi. Stærsti hlutinn sneri að Alcoa, sem notar þriðjung allrar raforku sem Landsvirkjun vinnur.
Tinna vék þessu næst máli sínu að samkeppnishæfni. Heimurinn yrði sífellt flóknari og um þessar mundir væri víða óstöðugt ástand í kjölfar ýmissa breytinga. Stór iðnríki ættu jafnvel í vanda. Á sama tíma væri staðan ágæt t.d. á Íslandi og í Noregi þar sem iðnfyrirtæki og orkuvinnsla hefðu náð að vaxa hönd í hönd.
Ísland yrði að standa vörð um samkeppnishæfni sína. Það væri hægt að gera með hagkvæmum og tiltækum virkjanakostum og skilvirku leyfisveitingaferli, auk þess sem kostnaður við flutning á rafmagni yrði að vera alþjóðlega samkeppnishæfur. Ef Ísland væri ekki samkeppnishæft færi eftirspurnin einfaldlega annað.
Þegar hér var komið sögu komu þeir Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra og Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar á svið og ræddu við Þóru Arnórsdóttur, forstöðumann Samskipta, sem jafnframt stýrði ársfundinum.
Ráðherra hóf mál sitt á að segja stöðuna í orkumálum góða en þó mætti gera betur. Nú væri orkuskiptum að vinda fram, rafbílum fjölgaði og viðhorf samfélagsins hefðu breyst. Við stæðum á góðum grunni og vissum hvað þyrfti að gera. Framboð raforku væri öruggara núna en undanfarin misseri, bæði vegna góðrar vatnsstöðu og vegna minni eftirspurnar t.d. í kjölfar bilunar í einu álveranna. Sú staða gæti breyst og reyndar væri tvísýnt með framboð árin 2029 og 2030. Þetta hefði verið hvatning til lagasetningar til að tryggja hag almennra raforkunotenda.
Hörður tók undir mikilvægi þess að tryggja forgang almenna markaðarins. Raforkunotkun hefði aukist á sama tíma og ekki hefði verið virkjað meira og bilanir gætu orðið í orkuvinnslu, rétt eins og hjá stórnotendum.
Jóhann Páll rakti þær fjölmögu breytingar sem unnið er að á lagaumhverfi orkuvinnslu og -dreifingar. Mikil áhersla væri lögð á að einfalda ferli og stytta ýmsa fresti. Áhersla væri á að pólitískur vilji réði framgangi mála, ef stjórnvöld vildu vinna meiri orku ættu lög að styðja við þann orkuöflunarvilja. Þá þyrfti að endurskoða réttarstöðu dreifiveitna í samskiptum við landeigendur, þar þyrfti t.d. að afnema bann við að framkvæmdir hæfust fyrr en allir samningar væru í höfn eða eignarnámi væri lokið.
Hörður sagðist fagna áherslum stjórnvalda. Auðvitað ætti það að vera í höndum Alþingis að setja lög um orkuvinnslu og ákveða hvert stefna ætti. Hann kvaðst hafa áhyggjur af að nauðsynlegar lagabreytingar myndu ekki ná í gegn á þingi, þar væru dæmi um að málþóf stæði málum fyrir þrifum. Hörður benti á að flestar þær tafir sem orðið hefðu á byggingu Hvammsvirkjunar með kæru- og dómsmálum hefðu ekkert haft efnislega með virkjunina sjálfa að gera. Deilurnar snerust um afar flókna löggjöf og allt ferlið væri gríðarlega tímafrekt og kostnaðarsamt. Ekkert orkufyrirtæki gæti staðið í slíku nema Landsvirkjun, sem væri bæði mjög öflugt fyrirtæki og nyti þolinmæði eigenda sinna.
Ráðherrann og forstjórinn ræddu þessu næst um raforkumarkaðinn í nágrannalöndum, m.a. í Noregi. Þar tíðkast miklar niðurgreiðslur á raforkuverði, bæði til stórnotenda og heimila, sem ráðherra sagði að yrðu ekki teknar upp hér. Norðmenn hefðu misst tökin á raforkumarkaðnum.
Þeir ventu svo sínu kvæði í kross og ræddu um loftslagsmál. Hörður sagði lang besta framlag til loftslagsmála vera að vinna endurnýjanlega orku. Jóhann Páll tók undir og sagði að sem loftslagsráðherra hampaði hann stóriðju á Íslandi, hún drægi úr losun á heimsvísu.
Að lokum ræddu þeir áhrif stríðsátaka í heiminum. Ráðherra sagði að Íslendingar yrðu að eiga 90 daga birgðir af olíu í landinu og nú væri unnið að því að tryggja slíkar birgðir. Þeir voru sammála um að orkusjálfstæði þjóða væri mikilvægt og samstarf við vinaþjóðir.
Daði Már Kristófersson, fjármálaráðherra, sagði tvær grundvallarstoðir undir íslenska hagkerfinu; fiskveiðar og orkuvinnslu. Auðlindirnar að baki væru lífæðar hagkerfisins. Það væri engan veginn sjálfgefið að jafn lítil þjóð gæti byggt upp jafn mikla velferð og raun bæri vitni.
Ráðherra sagði að á viðsjárverðum tímum væri ómetanlegt að búa að sterkum auðlindum og þekkingunni til að nýta þær. Við þyrftum að vinna meiri orku. Hann bætti því við að Landsvirkjun væri eitt af krúnudjásnunum í eignasafni hins opinbera og brautryðjandi í greiðslu arðs til eigenda, sem væri eðlileg krafa. Landsvirkjun hefði verið leiðandi í þeirri hugsun að eðlilegt væri að gera ávöxtunarkröfu á bundið fjármagn í opinberum fyrirtækjum.
Ráðherra sagði Landsvirkjun hafa og munu hafa yfirburðastöðu á íslenskum markaði. Þeirri stöðu fylgdi ábyrgð og eðlilegt að sú ábyrgð hvíldi á ríkinu sem eiganda.
Daði Már benti á að rekstur Landsvirkjunar hefði gengið vel og lánshæfiseinkunn væri nú á pari við orkufyrirtæki á hinum Norðurlöndunum, sem væri með því besta sem þekktist. Tekjur fyrirtækisins, hagnaður og arðgreiðslur væru allt til marks um þessa stöðu.
Að lokum þakkaði ráðherra stjórnendum Landsvirkjunar og stjórn farsælt samstarf. Hann tók undir með umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að Íslendingar yrðu að halda áfram að nýta auðlindir sínar. Það þýddi ekki að við tækjum ekki tillit til þess að verðmætum væri fórnað í því ferli. Við yrðum hins vegar að vera raunsæ í forgangsröðun, hvað við verndum og hvað við veljum að nýta.
Kristín Linda Árnadóttir aðstoðarforstjóri sagði fundargestum frá því hver væri mynd Landsvirkjunar í augum þjóðarinnar. En hún hóf mál sitt á því að ræða samkeppnishæfni og rifja upp helstu efnisatriði svokallaðrar Draghi-skýrslu, skýrslu um samkeppnishæfni landa innan Evrópusambandsins, sem kom út haustið 2024. Niðurstaða skýrslunnar var skýr: Evrópa er að dragast aftur úr, án verulegs vaxtar í framleiðni munu löndin ekki geta fjármagnað þá samfélagsgerð sem álfan hvílir á. Til að verja grunngildi sín og lífskjör þurfi Evrópa að auka framleiðnir hratt, en það krefst róttækra og markvissra breytinga í orkumálum, fjárfestingum og innri markaði.
Í þessu sambandi benti Kristín Linda á að hér væri verið að innleiða frumvörp sem byggðu á evrópskri löggjöf sem þegar væri úrelt á meginlandinu. Hún spurði hvort skynsamlegt væri að Ísland innleiddi regluverk sem var hannað fyrir nær áratug — áður en orkukreppan skall á og áður en Evrópa sjálf hóf að endurskrifa leikreglurnar.
Kristín Linda sagði samkeppnishæfni líka felast í viljanum til að halda úti ákveðinni starfsemi. Þess vegna spyrði Landsvirkjun almenning um afstöðu til fyrirtækisins og orkugeirans. Niðurstöður væru allar á einn veg: jákvæðni og stuðningur. Hún nefndi þar ýmsar tölur, t.d. að 66% aðspurðra væru jákvæð í garð orkufyrirtækis þjóðarinnar en aðeins 6% neikvæð, tæp 70% væru fylgjandi frekari orkuvinnslu en 15% andvíg og heil 87% teldu Landsvirkjun skapa mikil verðmæti fyrir samfélagið. Aðeins 2% telja verðmætin lítil. Þá væri ekki siður áhugavert að sjá að stuðningurinn væri mestur í grennd við aflstöðvar fyrirtækisins. Loks nefndi hún svo könnun sem gerð var meðal ferðafólks við Kárahnjúkastíflu í fyrra, en þar voru mannvirkin ekki síður nefnd sem hápunktur ferðarinnar en víðerni og náttúra. Mörg dæmi væru reyndar um samspil orkuvinnslu og ferðaþjónustu og nægði þar að nefna Bláa lónið, jarðböðin við Mývatn og Stuðlagil.
Kristín Linda lauk máli sínu á því að benda á að miklar framkvæmdir væru fram undan, bæði við Vaðölduver, fyrsta vindorkuver Íslands, og við Hvammsvirkjun. Næstu kostir væru komnir í nýtingarflokk, Holtavirkjun og Skrokkalda. Þessi verkefni yrðu nokkurs konar prófsteinn á nýja og komandi löggjöf.
Fundar- og umræðustjóri ársfundarins 2026 var Þóra Arnórsdóttir, forstöðumaður Samskipta hjá Landsvirkjun.
Að ársfundinum loknum stöldruðu gestir við, spjölluðu saman og nutu veitinga. Við hjá Landsvirkjun þökkum þeim ríflega 400 manns sem komu á fundinn í Hörpu, sem og öllum þeim sem horfðu á fundinn í streymi.
Við hjá Landsvirkjun leitumst við að miðla fjölbreyttu, fróðlegu og skemmtilegu efni á samfélagsmiðlum okkar, þar á meðal myndum og efni af ársfundinum 2026.
Þú getur fylgt okkur á eftirfarandi miðlum:
Hér getur þú skráð þig á póstlista Landsvirkjunar. Við sendum reglulega út tölvupósta um viðburði og orkumál auk nýjustu frétta af fyrirtækinu.