Við vinnum markvisst að því að styðja við skuldbindingar Íslands um samdrátt í samfélagslosun líkt og fram kemur í loftslags- og umhverfisstefnu okkar. Hér fjöllum við nánar um hugtakið samfélagslosun og skuldbindingar Íslands í loftslagsmálum.
Samfélagslosun er sú losun sem er á beinni ábyrgð stjórnvalda og íslenska ríkið hefur skuldbundið sig til að minnka í samningum við aðrar þjóðir. Losun almennings og flestra fyrirtækja annarra en stóriðju, flugs og millilandasiglinga falla undir samfélagslosun. Þetta er t.d. öll losun frá vegasamgöngum, fiskiskipum, jarðvarmastöðvum og losun vegna landbúnaðar og úrgangs.
Orkumál gegna lykilhlutverki í baráttunni við neyðarástand í loftslagsmálum.
Framlag Landsvirkjunar hefur áhrif á skuldbindingar Íslands í málaflokknum um 41% samdrátt árið 2030 miðað við árið 2005.
Skuldbindingar Íslands í loftslagsmálum eru samofnar skuldbindingum Evrópusambandsins. Hér skipta endurnýjanleg orka, orkusparnaður og breytt framleiðslu- og neyslumynstur höfuðmáli.
Samdráttur í losun verður sífellt mikilvægari og hafa verður í huga að mótvægisaðgerðir á borð við skógrækt og endurheimt votlendis koma ekki í stað samdráttar.
Ríki sambandsins hafa sett sameiginlegt markmið með Íslandi og Noregi um að draga úr losun um 55% árið 2030 miðað við 1990.
Þessi samdráttur fer fram í þremur flokkum:
Losun frá iðnaðarferlum í stóriðju, millilandaflugi og skipaflutningum innan EES.
Losun vegna notkunar á hinum ýmsu vörum og þjónustu hér á landi og frá framleiðslu, annarri en stóriðju. Má þar nefna losun frá vegasamgöngum, sjávarútvegi, landbúnaði, byggingariðnaði, raforkuvinnslu með jarðvarma og úrgangi.
Losun frá landnotkun og kolefnisbinding, t.d. með landgræðslu eða skógrækt.
Samfélagslosun er á beina ábyrgð einstakra ríkja. Hún er sú losun sem ríki geta haft hvað mest áhrif á og jafnframt sú losun sem ríki þurfa að greiða fyrir ef þau uppfylla ekki skuldbindingar sínar.
Ríki þurfa því að leggja áherslu á samdrátt í samfélagslosun til að markmið Evrópusambandsins fyrir 2030 náist.
Draga þarf úr losun innan viðskiptakerfa um 1.000 milljón tonn
Draga þarf úr samfélagslosun um 1.550 milljón tonn
Nettó binding ekki minni en 310 milljón tonn
Samkvæmt Parísarsamningnum hefur Ísland skuldbundið sig til að draga úr samfélagslosun um 41% árið 2030, ef miðað er við losun ársins 2005.
Íslensk stjórnvöld hafa einnig sett fram uppfært landsákvarðað framlag til Parísarsamningsins þar sem Ísland skuldbindur sig til að ná 50-55% samdrætti í samfélagslosun árið 2035 miðað við árið 2005. Þetta markmið er hluti af loftslagsáætlun Íslands til 2035. Þá hefur markmið um kolefnishlutlaust Ísland árið 2040 verið lögfest.
Í fyrsta skipti hafa íslensk stjórnvöld lagt til tölulegt markmið um samdrátt vegna landnotkunar, en landsframlag Íslands til árlegs samdráttar í losun frá landi er um 400-500 kt CO2 íg. árið 2035 miðað við árið 2025.
Markmið sem snúa að viðskiptakerfi með losunarheimildir, oft kallað ETS-kerfið, eru samevrópsk og því ekki gert ráð fyrir að einstök ríki fái samdráttarmarkmið innan kerfisins.
Markmið ekki brotin niður á einstaka ríki
Draga þarf úr losun um 1,3 milljón tonn
Nettólosun aukist ekki
Losunarheimildir fyrir samfélagslosun minnka ár frá ári og ef farið er fram úr þeim þarf að greiða fyrir það. Því er afar brýnt að grípa til aðgerða sem stuðla að því að Ísland uppfylli skuldbindingar sínar í málaflokknum. Við vinnum markvisst að því að stuðla að kolefnishlutleysi í allri starfsemi fyrirtækisins.
Allar aðgerðir skipta máli en aðeins hluti þeirra dregur úr samfélagslosun.
