Endurheimt varma lofandi en kostnaðarsöm

Landsvirkjun og Elkem hafa undanfarin misseri unnið að greiningu á endurheimt varma frá verksmiðju Elkem á Grundartanga, með það í huga að vinna úr honum rafmagn. Tæknilega er raunhæft að endurheimta um 150 GWst á ári, en verkefnið er svo umfangsmikið og kostnaðarsamt að það hefur verið lagt á hilluna að sinni.

Í nóvember 2023 var gefin út skýrsla í samstarfi Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins, Orkustofnunar og Landsvirkjunar undir heitinu Engin orkusóun. Í skýrslunni voru settar fram tillögur um hvernig bæta mætti nýtni í raforkukerfinu. Ein áhugaverðasta tillagan var endurheimt varma frá verksmiðju Elkem á Grundartanga, og að unnar væru úr honum 220 GWst af raforku á ári. Í kjölfar skýrslunnar hófu Elkem og Landsvirkjun samstarf um að greina fýsileika verkefnisins nánar.

Greiningin sýnir að tæknilega er raunhæft að endurheimta um 150 GWst á ári. Til að tryggja hagkvæmni þyrfti opinberan stuðning og/eða tengingu við alþjóðlega styrktarsjóði sem eru ekki í augsýn fyrir verkefni sem snúa eingöngu að orkunýtni en ekki beinum samdrætti í losun. Því hafa Landsvirkjun og Elkem ákveðið að halda ekki áfram með verkefni um raforkuframleiðslu í þessari mynd.

Þó að verkefnið hafi ekki verið tekið áfram, hefur greiningin skapað mikilvægan grunn fyrir framtíðarmöguleika í orkunýtingu og loftslagslausnum. Elkem mun halda áfram að skoða nýtingu varmans með áherslu á kolefnisföngun, sem gæti opnað á þátttöku styrktarsjóða. Þannig gætu opnast dyr að nýjum tækifærum þar sem endurheimt orku og kolefnisföngun geta farið saman og styrkt stöðu Íslands í grænni umbreytingu.