Ýmis verkefni utan landsteinanna

Þótt Landsvirkjun einbeiti sér fyrst og fremst að orkuvinnslu hér á landi hefur fyrirtækið um árabil veitt ráðgjöf erlendis og tekið þátt í uppbyggingu orkuvinnslu. Áherslan hefur verið á norðurslóðir og nú er unnið að vindorkuveri á Nýfundnalandi og verið að skoða stóran vatnsaflskost á Grænlandi í samstarfi við tvö stór orkufyrirtæki. Þá er einnig verið að kanna möguleika á þátttöku í vatnsaflsvirkjun í Skotlandi, í félagi við orkuvinnslufyrirtæki á hinum Norðurlöndunum.

Kristján Guðmundsson, forstöðumaður erlendra verkefna, kom í Grænvarpið og sagði okkur frá verkefnum Landsvirkjunar á erlendri grund. Hann bendir á að Landsvirkjun hafi meðal annars verið stofnuð til að byggja upp þekkingu innanlands á uppbyggingu og rekstri orkumannvirkja. Sú þekking, á sviði vatnsaflsvirkjana og nýtingar jarðvarma, hafi lengi verið eftirsótt utan landsteinanna.

Dótturfyrirtækið Landsvirkjun Power var stofnað 2007 til að vinna að fjárfestingum erlendis. Þrátt fyrir að áherslan muni ávallt vera á innlenda starfsemi þótti skynsamlegt að nýta þekkingu og reynslu til að skjóta auka stoð undir rekstur orkufyrirtækis þjóðarinnar. Fyrsta fjárfesting af þessu tagi var í lítilli vatnsaflsvirkjun í Georgíu sem Landsvirkjun á 20% í.

Í stefnu Landsvirkjunar um erlend verkefni eru sett þau markmið að árið 2035 verði 100 MW í eigu fyrirtækisins erlendis, sem jafngildir einni Hvammsvirkjun. Þessi 100 MW gætu legið í 2-3 virkjunum og þær þarf að reka í samstarfi við aðra. Stefnt er að því að þessi tala verði komin upp í 350 MW árið 2045, sem jafngildir rétt tæplega Búrfellsstöð I og II til samans.

Kristján bendir á að fjárfestingar í orkuvinnslu geti fljótt farið í tugi milljarða króna. Landsvirkjun fari varlega enda þurfi að vega fjárfestingar erlendis á móti íslenskum fjárfestingum og arðgreiðslum. Þarna þurfi að leita jafnvægis

Landsvirkjun skoðar nú ýmsa fjárfestingarmöguleika erlendis. Kristján nefnir þrjá til sögunnar, en tekur fram að þeir séu ekki fastir í hendi. Fyrst er að nefna vindorkuverið á Nýfundnalandi. Frumkvæði að því átti eitt stærsta vindorkufyrirtæki Norður-Ameríku en það hefur nú ákveðið að selja verkefnið og Landsvirkjun hefur átt í viðræðum um kaupin undanfarna mánuði.

Annað verkefni er gríðarstór vatnsaflskostur sem jafnast á við Kárahnjúkavirkjun, stærstu virkjun Íslands og kallast Tasersiaq, í suðvestur-Grænlandi. Þar á Landsvirkjun í samstarfi við erlenda aðila sem treysta á reynslu fyrirtækisins við orkuvinnslu á norðurslóðum og á tengslin við Grænlendinga. Hið áhugaverða við þetta verkefni er að það fyrirtæki sem tekur að sér að þróa það áfram verður jafnframt að koma með orkukaupandann með sér, t.d. gagnaver eða álver. Tvö mjög stór erlend orkufyrirtæki koma að þessu verkefni, auk Landsvirkjunar sem myndi eiga um 10-20%, ef allt gengur eftir. Núna er verið að horfa til 700 MW virkjunar, sem yrði jafnvel stækkanleg í 1000 MW.

Þriðja verkefnið, sem er utan eiginlegra norðurslóða, er vatnsaflsvirkjun í Skotlandi. Þar er verið að skoða samstarfsverkefni með orkufyrirtækjum af hinum Norðurlöndunum.

Kristján segist finna mjög skýrt í störfum sínum hversu gott orðspor Landsvirkjunar sé enda sé víða mikill áhugi á samstarfi. Landsvirkjun haldi fast í gildi sín, sama hvar hún láti til sín taka, hvort sem er í t.d. umhverfis- eða öryggismálum eða samskiptum við nærsamfélag.